Co to jest dieselpunk?

1. Definicje dieselpunku
Jest to zarówno styl jak i szybko rosnąca subkultura, czerpiąca inspiracje z okresu między II Wojną Światową a wczesnymi latami 50. XX wieku. Termin ten jest stosunkowo młody - pierwszy raz został użyty w 2001 roku przez Lewisa Pollacka, projektanta gier, reklamującego swój najnowszy produkt, grę RPG "Children of the Sun". Od tego czasu dieselpunk ewoluował do roli specyficznego stylu w sztuce, muzyce, kinematografii i designie.

2. Z czego składa się Dieselpunk?
Podstawowe trzy elementy składowe to: era Diesla razem z  tzw. Decodence,"współczesność pochodzenia" (moje autorskie tłumaczenie contemporary in origin, jak ktoś ma lepszy pomysł, piszcie) i punk. Najważniejsze jest jednak prefiks i sufiks nazwy: diesel, manifestujący współczesność i punk, tutaj w znaczeniu postmodernizmu, przeróżnych wariacji i odstępstw od normy.
  • Era Diesla to okres czasu u nas określany dwudziestoleciem międzywojennym - od zakończenia Wielkiej Wojny w 1918 do rozpoczęcia II Wojny Światowej w 1939. Są to jednak płynne granice,na których temat toczą się dyskusje w dieselpunkowym środowisku. Decodence to z kolei połączenie dwóch określeń: deco (od stylistyki art deco) i dekadencji. W skrócie oznacza to erę zachwytu nad społeczeństwem i technologią oraz optymistyczne nadzieje na przyszłość związaną z postępem.
  • "Współczesność pochodzenia" to okres czasu oscylujący w okolicach roku 1950. Sztuka, przedmioty i inne rzeczy stworzone wcześniej nie są uważane stricte za dieselpunkowe, ale służą za źródło całego gatunku.
  • Punk w tym przypadku jest rozumiany zupełnie inaczej, niż obecnie. Dosłownie tłumaczony jako "śmieć", tu oznacza mieszanie gatunków, stylów i okresów. Pozwala na tworzenie alternatywnej historii, jest też przeciwieństwem decodence, sprzeciwem wobec społeczeństwa przyszłości i obawą przed przedwczesnym rozwojem technologii.
3. Dwa style w dieselpunku

  • Piecraftian (od jego zwolennika, Piecrafta) to styl w literaturze dieselpunkowej koncentrujący się na wojnie. Zakłada nieustanny konflikt zbrojny i zadaje pytanie, jak wyglądało by społeczeństwo i świat, gdyby II Wojna Światowa trwała dużo, dużo dłużej. To głównie świat dystopiczny, brutalny na krawędzi zagłady.
  • Ottensian (od nazwiska autora, Nicka Ottensa) to zupełnie odmienna wizja. W tym stylu wojny albo jeszcze nie było, albo w ogóle do niej nie doszło. Świat się rozwija, wszyscy zachwyceni są postępem. To utopia, pokazująca najświetniejsze cechy społeczeństwa. Tu najczęściej pojawiają się elementy retro-futuryzmu i zaawansowana technologia przyszłości, osadzona w estetyce lat 50.
4. Dieselpunk w sztuce, literaturze i kinie
Główne inspiracje artystyczne to art deco, Bauhaus, abstrakcyjny ekspresjonizm, dadaizm, funkcjonalizm, futuryzm i surrealizm. Muzycznie zaś dieselpunk to głównie jazz, blues, ragtime i ich współczesne, elektroniczne odmiany. Literatura dieselpunkowa to przede wszystkim symbolizm, strumień świadomości, kryminały noir i powieści pulpowe.
Istnieje lista filmów które stanowiły inspiracje dla dieselpunku, między innymi: "Metropolis" z 1927,  "Things to Come" z 1930, seria o Indianie Jonesie, Batmany Tima Burtona czy utrzymany w klimacie neo-noir "Blade Runner". Pierwszym filmem, o którym można mówić, że jest w pełnie dieselpunkowy jest "Sky Captain and the World of Tommorow" z 2004. Elementy tego gatunku znaleźć też można w "Captain America: The First Avenger" i "Sucker Punch".


Od autora: Tworząc ten mini-przewodnik korzystałem głównie z bloga Dieselpunk Encyclopedia. Jestem świadomy, że nie liznąłem tu nawet odrobinę tematyki i pominąłem mnóstwo ważnych aspektów. Jeśli macie jakieś uwagi lub chcielibyście coś dodać, nie wahajcie się napisać tego w komentarzu.

P.S. Zdaję sobie sprawę z tego, że moje opowiadania nie pasują do powyższego opisu i definicji. To mój wykreowany świat, będący wariacją na temat dieselpunka. Nie bójcie się, wszystko jest częścią większego planu ;)

1 komentarz:

  1. Witam!

    w sieci pojawił się nowy KONKURS na najlepszy blog z autorską twórczością prozatorską!

    Szczegóły tutaj: http://malpekiprzyjaciele.blogspot.com/

    Zapraszam do wspólnej zabawy!

    Małpek

    OdpowiedzUsuń